Lifestyle - Zdravlje

Kajsije jačaju zube, kosti i vid

Kao dio velike porodice koštunjavog voća kojoj pripadaju šljive, bademi, breskve, višnje i trešnje, kajsija kod većine zauzima posebno mjesto. Zlatnožuta boja i dobro upamćen ukus vješto mame gotovo svakog kupca da se sa pijace kući ne vraća bez njih.

Kajsija raste kao žbun ili nisko drvo visine od osam do dvanaest metara. Njeni cvijetovi imaju izgled sedećih cvijetova, a razvijaju se usamljeno ili u parovima, najčešÄ‡e prije listanja biljke. Zanimljivo je da može da podnese temperaturu i do minus 30 stepeni, iako se smatra suptropskom biljkom.

Ipak, njeno porijeklo nije tačno utvrÄ‘eno. Neki tvrde da je iz prijedela Srednje Azije i sevjeroistočne Kine, oblasti blizu ruske granice. Vezuju je čak za Korejsko poluostrvo i Japan. Drugi opet tvrde da potiče iz Jermenije. Kako god bilo, zna se da su je stari Rimljani iz Jermenije, putevima svile, prenijeli u Evropu još oko 70. godine prije nove ere. Danas se kajsije najviše proizvode u Turskoj, Iranu i Italiji.

Bogate hranljivim i ljekovitim sastojcima, kajsije se obično preraÄ‘uju i prodaju kao sušene, dok se u Srbiji najviše koriste za proizvodnju sokova, džemova i kompota. Hranljiva vrijednost i sastav ploda mijenja se sušenjem ili termičkom obradom. Prilikom sušenja, koncentracija šećera i kalorija se povećava, zbog čega se ne preporučuje dijabetičarima i osobama sa povišenim nivoom holesterola.

Nasuprot tome, svježe kajsije sadrže dosta vode, ali malo kalorija, zbog čega se posebno preporučuju gojaznim osobama. U jelovnik bi trebalo da se uvrste i pri velikim vrućinama, kada je izraženo obilno znojenje, jer uspješno nadoknaÄ‘uju izgubljenu tečnost, kao i vitamine i minerale. Što se tiče drugih korisnih sastojaka, u svježim kajsijama najzastupljenija je limunska kiselina, a od vitamina najviše ima vitamina A, C, B kompleksa, a naročito B17 kao i beta-karotena. U zavidnoj količini ima i kalijuma, tanina i pojedinih terpena, koji daju prijatnu aromu.

Bogate vitaminima i mineralima, kajsije jačaju odbranu organizma od bakterijskih infekcija, podstiču obnovu oštećenih tkiva i razvoj zuba i kostiju, korisne su za poboljšanje vida. Zbog izuzetne zastupljenosti beta-karotena, kajsija ima blagotvorne efekte na srce, jer utiče na snižavanje lošeg holesterola u krvi, kao i na neke druge bolesti.

Kajsije su bogate i biljnim vlaknima koja podstiču rad organa za varenje. Zahvaljujući celulozi i pektinima, imaju blago laksativno dejstvo, dok uzete prije glavnog obroka stimulišu metabolizam. Zbog visokog sadržaja gvožđa preporučuju se anemičnim osobama, radi povjećanja hemoglobina.

Izuzetno zdravim smatra se i svež sok od kajsije bez konzervansa i dodatka šećera. Posebno je djelotvoran kao lek kod groznice i kožnih bolesti, a istovremeno rashlaÄ‘uje i ubrzava eliminaciju otpadnih materija varenja. Kajsije i kao voćke povoljno djeluju na kožu, pa ih narodni ljekari preporučuju kod pojave ekcema ili opekotina.

Seme kajsije koristi se u prehrambenoj industriji, najčešÄ‡e kao zamena semena badema. Od ovog semena pravi se italijanski liker amaro, biskviti, dok se ulje iz kajsije koristi kao jestivo. Od kajsije se pravi i vrlo aromatična, ukusna i pitka rakija kajsijevača. Zbog bogatstva proteinima i esencijalnim masnim kiselinama, seme se koristi i u kozmetičkoj industriji. Služi za spravljanje preparata namijenjenih suvoj, starijoj i izboranoj koži.

 

Zanima vas i ovo?