Mahala - Zanimljivosti

Sandžak prozor Balkana i regija zdravih ljudi

Sandžak kao vilajet i sandžak (upravna oblast) u Osmanlijskoj državi, ali i kasnije je, sve do Prvog svjetskog rata, u Evropi važio kao „Prozor Balkana“, a do skora i kao mjesto zdravih ljudi.

List „Sandžak“ je u više svojih izdanja pisao o važnosti te regije i potrebi izgardnje puteva i željenica.

„Austro-Ugarska je imala plan da kroz Sandžak, koga je nazivala prozorom Balkana, da prodre na Kosovo, a preko njega i u Makedoniju, sa krajnjom tačkom Solunom. Ona je imala namjeru da izgradi željeznicu Banjaluka-Sarajevo-Uvac-Mitrovica i na taj način obiđe Srbiju i Crnu Goru i na taj način napravi još višu zapreku njihovom sjedinjenju“, pisao je list Sandžak iz 1933. godine.

U tekstu „Železnice i putovi u Sandžaku“, čiji je autor inžinjer Zdravko Vesković, konstatuje se da Sandžak nakon Prvog svjetskog rata gubi na međunarodnom značaju ali da i dalje ima privredno politički značaj za Srbiju i Crnu Goru.

„Sandžak predstavlja vratnice cele istočne polovine naše države prema Južnom Jadranu, jer preko njega vode najkraći putevi iz Srbije prema Crnoj Gori, a isto tako preko njega vode prirodni putevi Bosne prema Južnoj Srbiji i Solunu. Sandžak je geografski preodređen da bude spona između najvažnijih oblasti naše zemlje i tu njegovu geografsku povoljnost treba u potpunosti iskoristiti“, ukazivao je list Sandžak navodeći da Sandžak može doći do izražaja samo ako se kroz njega izgrade moderne komunikacije, moderne željeznice i putevi, u vezi sa komunikacijama okolnih oblasti.

- Sandžak kao regija zdravih ljudi -

U prepiskama evropskih diplomata, pogotovo njemačkih i auastrougarskih ljudi iz Sandžaka su označavani kao zdravi, visoki, vedri nasmijeni i plahoviti.

Srbijanski učenjak Jovan M. Jovanović, podsjećajući da je još 1923. godine vlada Nikole Pašića nastojala da prugom poveže Bosnu i Sandžak sa Skopljem, kada je i Jovan Cvijić imao gotov plan u fijoci ali da je taj plan odbijan kao „skup i nerentabilan“, ukazuje da bi pruga kroz Sandžak riješila pitanje tog područja.

„Siromašni Sandžak, bogat zdravim i svjesnim građanima, bio bi u boljem položaju nego danas“, poručeno je prije 93 godine.

Zanima vas i ovo?