Aktuelno - Svijet

UNHCR: U svijetu preko 65 miliona ljudi raseljeno

Tokom 2015. godine, sukobi i progon doveli su širom svijeta do nagle eskalacije prinudnog raseljavanja, koje je pritom dostiglo navjeći nivo ikad zabilježen i koje predstavlja neizmernu ljudsku patnju, navodi se u izvejštaju koji je danas objavila Agencija UN za izbeglice (UNHCR). 

U godišnjem izveštaju UNHCR-a pod nazivom Globalni trendovi, koji pruža uvid u prinudno raseljavanje u svijetu na osnovu podataka dobijenih od vlada, partnera, kao i putem sopstvenog izvještavanja, piše da je 65,3 miliona ljudi bilo raseljeno na kraju 2015. godine, u poređenju sa 59,5 miliona samo 12 mjeseci ranije. 

Time je po prvi put pređena granica od 60 miliona raseljenih. Ukupna brojka od 65,3 miliona raseljenih obuhvata 3,2 miliona ljudi u razvijenim zemljama koji su na kraju 2015. godine čekali na odluke po zahtjevima za azil (najveći broj koji je UNHCR ikad zabilježio), zatim 21,3 miliona izbjeglica širom svijeta (što predstavlja 1,8 miliona više u odnosu na 2014. godinu i najveći broj izbjeglica od početka devedesetih godina 20. vijeka), te 40.8 miliona onih koji su bili prinuđeni da napuste svoje domove, ali su ostali u okvirima granica svoje zemlje (što je povećanje od 2.6 miliona u odnosu na 2014. i najveći broj interno raseljenih ikad zabeležen). 

Kada se ove brojke uporede sa populacijom na Zemlji od 7.349 milijardi , to znači da je svaki 113 čovjek u svijetu tražilac azila, interno raseljeno lice ili izbjeglica, nivo ugroženosti koji je bez presedana otkad UNHCR postoji, kostatuje UN agencija za izbjeglice povodom Svteskog dana izbjeglica.

Ukupno gledano, na svijetu danas ima više raseljenih nego što Francuska ima stanovnika, a to je 22. po veličini zemlja po broju stanovnika. 

Prinudno raseljavanje je u porastu u svim regionima bar od sredine devedesetih godina prošlog vijeka, ali se stopa rasta uvećala u posledjih pet godina. Tri su razloga za to. Prvo, okolnosti usljed kojih dolazi do velikih kretanja izbjeglica traju duže (na primer, sukobi u Somaliji i Avganistanu već ulaze u svoju treću odnosno četvrtu deceniju). Drugo, dramatična nova ili ponovno aktivirana žarišta se često javljaju (danas je najveće ono u Siriji, ali u posljednjih pet godina i ona u Južnom Sudanu, Jemenu, Burundiju, Ukrajini, Centralnoj Afričkoj Republici itd). 

Treće, tempo kojim se pronalaze rešenja za izbeglice i interno raseljene je u padu još od kraja Hladnog rata. Samo prije 10 godina, na kraju 2005. godine, UNHCR je izračunao da 6 ljudi biva raseljeno svakog minuta. Danas je taj broj 24 za minut, što je skoro pa uobičajena frekvencija disanja kod odraslih. 

Među zemljama koje su obuhvaćene izvještajem Globalni trendovi ističe se nekoliko: Sirija sa 4,9 miliona, Avganistan sa 2,7 miliona i Somalija sa 1,1 milionom izbjeglica, što ukupno čini više od polovinu izbjeglica koje su pod zaštitom UNHCR-a širom svijeta. S druge strane, Kolumbija sa 6,9, Sirija sa 6,6 i Irak sa 4,4 miliona imaju najveći broj interno raseljenih lica. 

U Jemenu je tokom 2015. godine bilo najviše novih interno raseljenih, 2,5 miliona, ili 9 odsto ukupnog stanovništva. ...A najviše ih je na Globalnom jugu.

- Sa 2,5 miliona izbjeglica Turska prva u svijetu -

Muke Evrope da izađe na kraj sa nešto više od milion izbjeglica i miganata koji su stigli preko Sredozemnog mora bila je dominantna tema kod mnogih tokom 2015. godine. Međutim, izveštaj pokazuje da se većina izbjeglica na planeti zapravo nalazi u drugim područjima. Ukupno gledano, 86 odsto izbeglica pod zaštitom UNHCR-a tokom 2015. godine boravilo je u zemljama sa niskim ili srednjim dohotkom koje se nalaze u blizini žarišta sukoba. Ova brojka ide i do preko 90 odsto ukupne izbjegličke populacije na svijetu ukoliko se uračunaju i izbeglice iz Palestine koje su pod zaštitom UNRWA, sestrinske agencije UNHCR-a. 

Na globalnom nivou, sa 2,5 miliona, Turska je država u kojoj boravi najveći broj izbeglica. Liban je, s druge strane, primio najviše izbjeglica po glavi stanovnika (183 izbjeglice na 1.000 stanovnika). U poređenju sa ekonomskom razvijenošću, Demokratska Republika Kongo prihvatila je najviše izbjeglica (471 izbeglica na svaki dolar bruto domaćeg proizvoda po glavi stanovnika, mereno u odnosu na paritet kupovne moći). 

Porast zahtejva za azil Među razvijenim zemljama, 2015. je bila rekordna kada su u pitanju novi zahtjevi za azil, 2 miliona podnijetih zahtjeva (što čini dio ukupnog broja od 3,2 miliona predmeta koji su bili u postupku na kraju godine). 

Njemačka je primila više zahtjeva za azil nego ijedna druga zemlja (441.900), što odslikava spremnost te države da primi ljude koji su izbjegli u Evropu preko Sredozemlja. SAD su na drugom mjestu po broju primljenih zahtjeva za azil (172.700), a mnoga od ovih lica su pobjegla od nasilja organizovanih bandi u Centralnoj Americi. Veliki broj podnijetih zahtjeva za azil zabilježen je i u Švedskoj (156.000) i Rusiji (152.500). 

- Oko polovina izbjeglica na svijetu su djeca -

Prema podacima koje je UNHCR uspio da sakupi, djeca su činila 51 odsto izbjeglica na svijetu u toku 2015. godine (kompletni demografski podaci nisu bili dostupni autoru izvještaja). Ono što je zabrinjavajuće jeste da su mnogi maloljetnici bili odvojeni od roditelja ili su putovali sami. Ukupno je bilo 98.400 zahtjeva za azil koje su podnijeli maloljetnici bez pratnje odraslih i djeca odvojena od porodice. Ovo je najveći broj koji je UNHCR ikad zabilježio i on na tragičan način pokazuje kako prinudno raseljavanje širom svijeta nesrazmerno pogađa mlade živote. 

Raseljeništvo tokom 2015. godine po regionima (od najvećeg do najmanjeg, po zemlji porekla izbjeglica, tražilaca azila ili interno raseljenih lica):

1. Bliski Istok i Sjeverna Afrika

 Rat u Siriji ostao je vodeći uzrok raseljavanja i patnje koja iz njega proističe. Do kraja 2015. godine, 4,9 miliona ljudi potražilo je utočište van Sirije kao izbjeglice, a 6.5 miliona su bili interno raseljeni, koji su i dalje unutar zemlje. To predstavlja polovinu ukupnog broja stanovnika Sirije prije rata. Sukob u Iraku je do kraja godine raselio 4.4 miliona unutar zemlje, i proizveo skoro četvrt miliona izbjeglica. Građanski rat u Jemenu, koji je počeo 2015. godine, do kraja decembra raselio je 2,5 miliona ljudi. 

2. Podsaharska Afrika 

Podsaharska Afrika imala je najveće brojke raseljenih u 2015. godini nakon Bliskog Istoka i Sjeverne Afrike. Kontinuirani žestoki sukob u Južnom Sudanu tokom 2015. godine, kao i oni u Centralnoj Africi, Somaliji, Nigeriji, Sudanu, Burundiju, Demokratskoj Republici Kongo, Mozambiku i drugim zemljama zajedno su generisali 18,4 miliona izbjeglica i interno raseljenih na kraju godine.

3. Azija i Pacifik

Azija i region Pacifika treći je po redu region po broju izbjeglica. Svaka šesta izbjeglica pod mandatom UNHCR-a je iz Avganistana (2.7 miliona uz 1,2 miliona interno raseljenih), a u vrhu su još i Mjanmar sa 451.800 izbjeglica i 451.000 interno raseljenih lica, te Pakistan (1,5 miliona) i Islamska Republika Iran sa (979.000). 

4. Amerika

Sve je veći broj ljudi koji bježe od organizovanih bandi i drugih vrsta nasilja u Centralnoj Americi. Ukupan broj izbjeglica i tražiaca azila iz El Salvadora, Gvatemale i Hondurasa je preko 109.800, od kojih većina bježi u Meksiko i SAD, dok je Kolumbija i dalje zemlja sa najvećim brojem interno raseljenih lica (6.9 miliona) 

5. Evropa 

Situacija u Ukrajini, blizina Evrope Siriji i Iraku, kao i dolazak više od milion izbjeglica i migranata raznih nacionalnosti preko Sredozemlja dominirali su izbjegličkom slikom Starog kontinenta tokom 2015. godine. 

Iz evropskih zemalja ukupno je izbjeglo oko 539.000 ljudi, od kojih većina iz Ukrajine. Evropa je, s druge strane, primila je 4,4 miliona, od čega 2,5 miliona u Turskoj. Prema podacima ukrajinske Vlade, 1,6 miliona Ukrajinaca raseljeno je unutar zemlje. 

Zanima vas i ovo?